De Pachamama in de Andes-visie

De meest voorkomende betekenis van Pachamama is "Moeder Aarde." "Pacha" betekent voor de Quechua-dorpen en steden en in het Aymara is het gelijkwaardig aan aarde, universum, wereld of kosmos, tijd en ruimte. Het wordt meestal gebruikt met de betekenis: "AARDE". Bovendien is "mama" waar de betekenis van moeder vandaan komt, zij die leven verwekt of ("Paqarina").

Pachamama, of "Moeder Aarde" of "Kosmos" is alles bij elkaar, in al deze tradities is het meer dan de som van zijn delen (vergelijkbaar met de Gestalt Psychologie Theorie). Wat één deel beïnvloedt, beïnvloedt alles en vice versa (Systemische Theorie). Pachamama, volgens de Andean wereldvisie, is aanwezig in alles en is overal (ruimte/tijd), daarom is haar visie holistisch (Holistische Theorie), omdat in de wereld van de mens, als één van zijn elementen wordt beïnvloed of een invloed heeft, dit niet noodzakelijkerwijs de rest beïnvloedt. Zoals onze organismen onmisbaar zijn binnen onze organen, zijn ze onderling afhankelijk; in het levende organisme is het organisme aanwezig in elk van de organen onafhankelijk. Dit is een gemeenschap, een verenigde wereld waarin geen uitsluiting kan zijn. Alles (of het nu een man, een boom, een steen is) is net zo belangrijk als elk ander. De holisme van Pachamama is op zichzelf een collectivistische wereld, beïnvloed door een gevoel van erbij horen; men weet altijd wie lid is van een gemeenschap waarvan het lidmaatschap intiem betrokken voelt. Deze gemeenschap of (Ayllu) leeft in ons allemaal. Zo wordt de ervaring van eenheid van leven ten volle beleefd in de menselijke- en Andean wereldvisie.

Pachamama wordt ook gedefinieerd als een god, een godin bij uitstek, de vrouw van (Tata Inti) die "Vader van de zon" is, de beschermende terwijl ze vruchtbaarheid bevordert en biedt, met een constante dialoog die aanwezig is in de natuur en alles wat ons omringt. Om dieper in de betekenis van Pachamama te duiken, moeten we enkele aspecten van de Andean wereldvisie bekijken.

Andean wereldvisie en Pachamama

Pachamama kan worden gezien als een ("duizend jaar oude rituele praktijk, een officiële religie") die overleeft in de Peruaanse Andes, Bolivia en het noorden van Argentinië. De vorm en inhoud van hun praktijk varieert afhankelijk van de geografische en sociale omgeving. Er zijn geen unieke instellingen voor de tradities en rituelen van Pachamama, maar er zijn gemeenschappelijke elementen die nog steeds blijven bestaan, de gemeenschap (Sociale Inclusie) en het welzijn van de gemeenschappen ("ayllu"), (Ayni) is de Weg van Wederkerigheid en het Belangrijkste Principe van de Andean Mensen, wiens belangrijkste eerbetoon aan het land hun offergaven of betalingen ("challa") zijn; wat Dankbaarheid en toestemming is voor het gebruik van het land en water (als een vorm van verzoening met de natuur). Harmonie met de natuur is evident door de nauwe relatie met het respect voor de geesten van Pachamama.

Een deel van de wederkerigheid in de uitwisseling met Pachamama impliceert dat ze behoeften heeft, wat bepaalde symbolische elementen vereist die haar honger stillen, waarvan sommige vergelijkbaar zijn met wat mensen leuk vinden (coca bladeren, snuif, dranken, snoep, tabak, enz.). Volgens de Aymara-traditie zal Pachamama tijdens de maand augustus met haar mond open worden aangetroffen omdat ze "hongerig" is; in deze tijd bereidt ze het land voor op de tijd van de oogst of (cosecha) en we zouden Moeder Aarde moeten bedanken voor haar vruchtbaarheid.

De maand augustus wordt beschouwd als de maand van Pachamama; de eerste augustus is op veel plaatsen de belangrijkste dag van het festival. Elders wordt de Pachamama-ceremonie elke eerste vrijdag van de maand gehouden of bij bijzonder speciale ("huwelijken", "geboorten", "openingen", enz.).

Met de Spaanse aanwezigheid op het continent, die de "tijd van uitroeiing en idolatrie" wordt genoemd, werden de animistische overtuigingen van de inheemse, hoog-Andean culturen vrijwel uitgeroeid. Het Pachamama-ritueel is een van de weinige pre-Hispanische "archaïsche paradigma's" die zijn overleefd ondanks pogingen om het te stoppen. In Peru heeft ook interne migratie bijgedragen aan de ondergang ervan, Andean mensen verhuizen naar de Peruaanse kust en naar andere steden in het algemeen. Dit fenomeen van migratie resulteerde in het geleidelijke verlies van cultureel erfgoed en de Quechua- en Aymara-talen, waardoor alleen de herinnering aan rituele praktijken zoals de Pachamama overbleef. Bovendien namen veel migranten of stadsbewoners (pobladores) in het proces van socioculturele aanpassing de officiële Spaanse taal aan en bekeerden zich tot het katholieke geloof. In het beste geval, door culturele syncretisme, vormden beide praktijken als een vorm van symbiose of fusie een ethnologisch mozaïek. Het is gebruikelijk om in ceremonies Pachamama en de apukunas berggeesten te vinden met beelden van heiligen, waarbij het Kruis en de Maagd Maria ("Virgen de la Candelaria") worden gebruikt. Tussen deze elementen is er geen confrontatie, machtsstrijd of egocentrisme. Geen confrontaties, maar een vorm van vreedzame symbiose (Andean stadsbewoners zijn in wezen vredelievend). Er is een soort culturele aanpassing die twee of meer van de elementen als één assimileert en gebruikt.

Pachamama speelt een zeer belangrijke rol in de Andean wereldvisie; hun aanwezigheid in het kosmos wordt uitgevoerd in drie stadia of fasen Kaypacha: het heden of deze wereld, Ukupacha: het verleden, Jananpacha: de toekomst; de psychoanalytische correspondentie zou zijn: bewust, onderbewust en sopra bewust.

1)    De Jananpacha is de aarde boven, superieur aan de lucht; het is de sfeer van Inti (de zon), de Quilla (maan), Coyllur (sterren), Illapa (bliksem), Huayra (wind), Kuychi (regenboog), chakana (zuidelijke kruis) en Paras (regen) die vruchtbaar is. De Colca Hatun (grote graanopslag) is de Melkweg. Mallqui (boom) die de drie werelden deelt (wortel, stam en vruchten). Thuis van de oude goden (Achachilas en Ñawpas), verbonden in de spirituele wereld, de toekomst en de verfijnde levensenergie (Sami). De condor is het embleemdier; hij voedt zich met aas en vliegt dan over de hoogste bergen in het hart van de Andes. Het is het symbool van de leraar die zijn tekortkomingen in deugden heeft omgevormd …

2)    Kaypacha: Het is de tussenliggende grond; hier verblijft tijdelijk Pachamama terwijl ze door de drie niveaus gaat. Los Apus en Los “wamanis” (geesten van de bergen) worden beschouwd als hun vertegenwoordigers en bewakers. Het is in dit kanaal waar de Andean mensen hun dialogen met de geesten voeren,

3)    na het aanbieden van een vicuña aan Moeder Aarde wordt "ganadito Apu" genoemd omdat ze tot de bergen behoren. De poema is het dier dat Kaypacha vertegenwoordigt.

4)    Ukupacha: Verwijst naar de diepten van de aarde, de onderwereld, het verleden; hier ontmoet water (Yacu) in al zijn vormen. Hatuncocha is de zee. De rivier is (mayu) die altijd in constante beweging is; "La cocha" is het meer. De "puquio" (is de bron waar het water stroomt). De wereld beneden of "Uku pacha" wordt vertegenwoordigd door de slang.

De Quechua-tradities die de heuvels of (Apukunasthas) hebben, herbergen de geesten van de goden, die vóór een grote overstroming leefden en de moed hadden om de kennis te geven om de eerste menselijke beschavingen te bouwen. Als straf heeft de andere god deze Andean Verlosser in de bergen opgesloten. Ze worden eerste thuis of "Nawpa" genoemd, en ook "Wamanis", en zijn gehuisvest aan de top van de berg. Andean mensen zeggen dat Wamanis van de hoogste piek van de berg afdaalt en komt om te praten … om in hun oren te fluisteren en te inspireren.

Net zoals in het Oosten het concept van complementaire tegenstellingen zoals Yin Yang bestaat, manifesteren ze zich in de Andean cultuur als "Tatainti, Viracocha" Vader van het Kosmos en zijn complementaire tegenhanger de Pachamama, Moeder van het Kosmos, die in de wereld van vormen wordt vertegenwoordigd door een vierkant (mannelijke ouder) en de cirkel (vrouwelijke ouder) en de bergen kunnen worden onderscheiden als mannelijk of vrouwelijk, afhankelijk van de overheersing van hun vormen. In het profiel of de silhouet van een berg kunnen we de vertegenwoordiging van de heilige slangen zien die van de onderwereld Berg "Ukupacha" naar de bovenwereld "Jananpacha" gaan; de slang genaamd "Sachamama" reist de weg van de basis naar de top in een rechte lijn in verticale lijnen, draaiend om "Janampacha" in de Regenboog te bereiken, die vitaliteit en vruchtbaarheid vertegenwoordigt. De slang genaamd "Yacumama" loopt de weg in golvende lijnen, getransfigureerd bij aankomst in Jananpacha in de Bliksem en Regen. De drie werelden zijn verbonden door deze twee slangen, godin van water en vruchtbaarheid. De Andean kosmische harmonie wordt "Pachamama Yanantin" genoemd; degenen die verantwoordelijk zijn voor deze harmonische orde zijn de heilige bergbewoners (Apukunas), de "Achachilas" en "Los Ñawpas Wamanis".

Voor de Andean wereld is leven als een geheel. Het geheel is meer dan de som van zijn delen, daarom is het onbegrijpelijk voor de afzonderlijke delen van het geheel, zelfs als het als één gedefinieerd was, ingebed binnen het andere en waar elk deel het geheel weerspiegelt (Andean holografie). Deze hele wereld wordt geconcipieerd en leeft als een dier; zoals een poema kan reageren met ongebruikelijke woede wanneer hij wordt aangevallen. De natuurlijke "geheel" of (Pacha) gemeenschap; bestaande uit verschillende en variabele levende gemeenschappen, waarvan op hun beurt het geheel vertegenwoordigt.

Deze gemeenschap bestaat uit de natuurlijke "pluriecológica" of natuurlijke habitat zoals de bodem, het weer, water, dieren, planten en het landschap in het algemeen, een multi-etnische menselijke gemeenschap die de verschillende mensen die in de Andes leven begrijpt en de gemeenschap van tellurische en hemelse deïteiten, die de status van "Waca" of heilige plaats krijgen in de zin van hen meer respect te geven, omdat ze zoveel hebben geleefd en gezien, en onze voorouders hebben begeleid, en de kinderen van onze kinderen hebben begeleid. Deze gemeenschappen zijn met elkaar verbonden door een continue en actieve dialoog, wederkerigheid en effectieve herverdeling; elke gemeenschap is het equivalent van elke andere, en allemaal hebben dezelfde waarde, geen waarde. en daarom zijn ze allemaal belangrijk, ze verdienen respect en overweging, in het Andean concept dat wordt uitgedrukt wanneer wordt erkend dat alles heilig is, het is heilig land, de heuvels, (Apus, Achachilas, Wamanis, Auquis), de sterren, de zon, de maan, de bliksem, de rotsen, onze doden, rivieren, beken ("puquio"), lagunes, levende mensen, dieren en planten, niet alleen gecultiveerd maar ook in het wild.